Dual-Layer Vault
Co powinien ujawnić system, gdy odmowa dostępu może być niebezpieczna?
Dual-Layer Vault to projekt badawczo-inżynierski analizujący jedno z ograniczeń tradycyjnej kontroli dostępu: co dzieje się wtedy, gdy prawowity użytkownik zostaje zmuszony do odblokowania systemu, a zwykła odmowa może nie być bezpieczna? Zamiast polegać wyłącznie na szyfrowaniu, projekt bada architekturę kontrolowanego ujawniania, która w zależności od sposobu dostępu może prezentować różne, wewnętrznie spójne warstwy informacji.
Wyzwanie
Tradycyjne mechanizmy uwierzytelniania i kontroli dostępu są projektowane przede wszystkim po to, aby zapobiegać nieautoryzowanemu dostępowi. Zazwyczaj zakładają również, że prawowity użytkownik może swobodnie odmówić ujawnienia danych. W sytuacji przymusu to założenie może przestać być prawdziwe, ponieważ sama odmowa może zwiększać ryzyko. Wyzwanie polega więc nie tylko na ochronie poufnych informacji, ale również na tym, jak system może wiarygodnie i użytecznie zareagować na wymuszony dostęp bez ujawniania danych, które użytkownik chce chronić.
Podejście
Projekt odpowiada na ten problem poprzez dwuwarstwową architekturę kontrolowanego ujawniania. Dostęp standardowy prezentuje funkcjonalną i wewnętrznie spójną warstwę informacji, natomiast dostęp chroniony umożliwia dostęp do właściwej warstwy chronionej. Stan standardowy został zaprojektowany tak, aby zachowywać się jak pełnoprawna część systemu, a nie oczywista odmowa dostępu czy pusta warstwa pozorna. Koncepcja została zaimplementowana jako działający prototyp i poddana ewaluacji w ramach jasno określonego modelu zagrożeń, łącząc projektowanie zorientowane na prywatność, full-stack engineering i badania z udziałem użytkowników.
Kluczowe kompetencje
- Projektowanie systemów zorientowane na prywatność
- Architektura kontrolowanego ujawniania
- Projektowanie dwuwarstwowego modelu dostępu
- Modelowanie zagrożeń
- Inżynieria oparta na badaniach
- Ewaluacja użytkowników i analiza wyników
Technologia i inżynieria
Model zagrożeń
Projekt koncentruje się na przymusie interpersonalnym i obserwowanej interakcji - sytuacji, w której osoba wywierająca presję może zmusić prawowitego użytkownika do uzyskania dostępu do systemu i może wiedzieć o istnieniu mechanizmu kontrolowanego ujawniania. Model nie zakłada kompromitacji backendu, kodu źródłowego, infrastruktury sieciowej, dostępu administracyjnego ani analizy forensycznej. Granica ta jest celowa - architektura jest oceniana względem jasno określonego scenariusza przymusu, a nie przedstawiana jako uniwersalna ochrona przed każdym możliwym sposobem kompromitacji systemu.
Implementacja
Architektura kontrolowanego ujawniania została zaimplementowana jako kompletna aplikacja webowa z oddzielnymi standardowymi i chronionymi stanami dostępu. Tryb dostępu jest określany po stronie serwera, a aplikacja utrzymuje rozdzielenie informacji dostępnych w poszczególnych stanach. Dzięki temu proponowana architektura mogła zostać oceniona jako działający, interaktywny system, a nie wyłącznie jako koncepcyjny model bezpieczeństwa.
Ewaluacja
Prototyp został poddany ewaluacji z udziałem użytkowników, obejmującej użyteczność, czytelność interfejsu oraz sposób interakcji z dwuwarstwowym modelem dostępu. W ewaluacji po zakończeniu developmentu uczestniczyły 33 osoby. Wyniki wskazały na wysoką ogólną użyteczność, natomiast przełączanie pomiędzy trybami okazało się relatywnie najsłabszym elementem interakcji i ważnym obszarem dalszego doskonalenia. Ewaluacja uzupełnia część architektoniczną, sprawdzając, czy koncepcja kontrolowanego ujawniania pozostaje zrozumiała i użyteczna w praktyce.
Efekt
Dual-Layer Vault przeszedł drogę od pytania badawczego dotyczącego bezpieczeństwa i prywatności do zdefiniowanej architektury, działającego prototypu, ewaluacji z udziałem użytkowników oraz recenzowanego rezultatu naukowego. Powstały na podstawie projektu artykuł został przyjęty do publikacji i prezentacji podczas SEEDA-CECNSM 2026, pokazując, jak badania, modelowanie zagrożeń, architektura oprogramowania i implementacja mogą zostać połączone w jednym procesie inżynierskim.
Przyjęte do publikacji i prezentacji - SEEDA-CECNSM 2026 - materiały konferencyjne IEEE.